Βρίσκεστε εδώ: HomeΕνεργοί Πολίτες

Βιώσιμη πόλη και ολιστικότητα

Κοινότητα, συμμετοχικότητα, δημόσιος χώρος,(εισήγηση για το 5ο συνέδριο του ΣΟΛΑΡ,12-12-2009)

ΤΙΝΑ ΚΟΥΤΛΑΚΗ-ΦΡΑΝΚΟ ΜΟΡΑΜΠΙΤΟ, αρχ. μηχανικοί, μελη του Σ.ΟΛ.ΑΡ.
Η ολιστική προσέγγιση του οικοδομείν οφείλει να μην σταματά εκεί που τελειώνουν τα σύνορα ενός μεμονωμένου κτιρίου αλλά πρέπει να αντιμετωπίζει το θέμα της δόμησης ? με έναν πιο σύνθετο και ολοκληρωμένο τρόπο. Πρέπει να σχεδιάζουμε το «όλον», τους δρόμους που ενώνουν τα κτίρια, τις πλατείες, τους κοινόχρηστους χώρους. Πρέπει να σχεδιάζουμε για όλους, μικρούς και μεγάλους, αδύναμους και δυνατούς, μα κυρίως πρέπει να ξαναδώσουμε ταυτότητα στους χώρους, να ενδυναμώσουμε τις βάσεις των μικρών κοινοτήτων, να επιμείνουμε στη σχέση του ανθρώπου με το δομημένο χώρο, του ανθρώπου με τον μη δομημένο χώρο , του ανθρώπου με τον άνθρωπο. Μόνο διαμέσου μιας τέτοιας μεθοδολογίας, θα μπορούμε να μιλάμε για πραγματικές βιώσιμες πόλεις.

Η πόλη σαν ένα μεγάλο σπίτι
και το σπίτι σαν μια μικρή πόλη
Leon Battista Alberti

Η πόλη σαν ένα μεγάλο σπίτι κατά τον Alberti ή κοινότητα μπορεί να μεταφραστεί ως ένα αστικό οικοσύστημα, το οποίο αναπαράγει κοινωνικές σχέσεις, τρόπους παραγωγής της κοινωνίας, είναι η εικόνα ενός κόσμου στα μέτρα του ανθρώπου.
Ή αλλιώς ακολουθώντας έναν άλλο συλλογισμό που ανέπτυξε ο Adriano Olivetti² στο βιβλίο του «η πόλη του ανθρώπου», το σπίτι είναι το στοιχειώδες κύτταρο και το σύνολο αυτών των κυττάρων σχηματίζει τη γειτονιά, το οικοδομικό τετράγωνο, το προάστιο, την πόλη, το μητροπολιτικό κέντρο.
Σήμερα για να περιγράψουμε το μεγάλο σπίτι του Αlberti ή το στοιχειώδες κύτταρο του Olivetti πρέπει να αναφερθούμε στον όρο βιώσιμη πόλη. Πρέπει να ξεκαθαριστεί για να μην ρισκάρουμε μια πιστοποίηση που επαληθεύεται μονάχα διαμέσου οδηγιών οικολογικο-ποσοτικού περιεχομένου, ότι είναι σημαντικό η οικολογική λύση των προβλημάτων να περιέχεται σε μία φυσικότητα που παράγει ομορφιά, αναγνωσιμότητα, σπουδαιότητα και ταυτότητα.
Η βιώσιμη πόλη αντιπροσωπεύει το σημείο αναφοράς, το φόντο στο οποίο τοποθετούνται οι διαδικασίες της καθημερινότητας, αλλά και το πρόσφορο έδαφος από το οποίο εμπνέονται οι εμπειρίες της γειτονιάς στο θέμα της αειφόρου ανάπτυξης. Είναι επίσης σημαντικό αυτή η ανάπτυξη να είναι αυτοκατευθυνόμενη, να είναι μια διαδικασία στην οποία συμμετέχει ο τοπικός πληθυσμός και να βασίζεται στη χρήση και προώθηση των τοπικών πόρων, είτε αυτοί είναι φυσικοί είτε ανθρώπινοι, είτε υλικοί , είτε άυλοι ,έτσι όπως μας υπαγορεύεται από τον ορισμό του τοπίου κατά την Ευρωπαϊκή Συνθήκη του Τοπίου³.
Αυτή η συνεισφορά βασίζεται σε τρεις έννοιες κλειδί που χαρακτηρίζουν την βιώσιμη πόλη και είναι η συμμετοχικότητα, η κοινότητα και ο δημόσιος και κοινόχρηστος χώρος. Αν και οι δύο πρώτες έννοιες φαινομενικά εύκολα διαχωρισμένες, κοινότητα και συμμετοχικότητα, αντιπροσωπεύουν ένα unicum αδιάσπαστο, είναι 2 όψεις του ίδιου νομίσματος.
Όσον αφορά στη συμμετοχικότητα, δεν αναφερόμαστε σ’ αυτήν την έννοια όπως στη δεκαετία ’60 και ’70, ως μια εναλλακτική πρακτική στις συνηθισμένες μεθόδους του πολεοδομικού σχεδιασμού, αλλά κατοχυρώνεται σαν τακτικό εργαλείο για τον σύγχρονο σχεδιασμό της πόλης. Γι’ αυτό το λόγο η συμμετοχικότητα είναι ένα απ’ τα πιο ξεχωριστά χαρακτηριστικά της κοινότητας, είναι ακόμη το εργαλείο, το μέσον με το οποίο μία κοινότητα σχεδιάζει και απεικονίζει το μέλλον της.
Η έννοια της συμμετοχικότητας στην οποία αναφερόμαστε δεν είναι πια αυτή ως μια μορφή οργάνωσης, σύμφωνα με την ερμηνεία του Τοnnies?, αντίθετα αντιπροσωπεύει έναν καινούριο κόσμο που ελπίζουμε ότι μπορεί να διαρθρώσει την κοινωνία σύμφωνα με μία συνειδητή επίγνωση των δυνατοτήτων των κοινοτήτων (μαζικών αλλά και τοπικών)? «glocali». H αστική κοινότητα σήμερα ταυτίζεται όλο και περισσότερο με το τοπικό στοιχείο, σαν ταυτότητα του χώρου.
Η ικανότητα αυτών των χώρων με συγκεκριμένη ταυτότητα γεννά στους κατοίκους συναισθήματα αίσθησης του ανήκειν εκεί όπου η αστική κοινότητα εντοπίζει την ύπαρξη της ως στοιχειώδες χαρακτηριστικό της βιώσιμης πόλης
Σ’ αυτούς τους χώρους λοιπόν παίρνει μορφή ο δημόσιος ή κοινόχρηστος χώρος, ο οποίος αντιπροσωπεύει το χώρο των σχέσεων και της αναγνώρισης με τη βοήθεια μιας μεθόδου που βασίζεται κυρίως σε διάφορες μορφές γλωσσικού κώδικα επικοινωνίας και η οποία είναι συνδεδεμένη με την παρουσία του άλλου, του γείτονα. Ο κοινόχρηστος χώρος είναι ένας χώρος στον οποίο η ταυτότητα του μεμονωμένου πολίτη μετατρέπεται σε συλλογική ταυτότητα οπότε και σε αστική κοινότητα.
Γι’ αυτόν το σκοπό θα παρουσιαστούν μερικές από τις εμπειρίες που διοργανώθηκαν στα πλαίσια των δραστηριοτήτων του σεμιναρίου - workshop AbitaZone6 στην πόλη του Μποένος Αϊρες .


1- σε αυτή την περίπτωση ο όρος οικοδομείν αναφέρεται στην έννοια που εκφράζει ο συγγραφέας Martin Heidegger στο βιβλίο του “costruire abitare pensare” «δημιουργώ, κατοικώ, σκέφτομαι»
2- Adriano Olivetti, επιχειρηματίας και διανοούμενος, πολιτικό πρόσωπο και πολεοδόμος
3- European landscape Convention , Florance 2000
4- Ferdinand Tonnies (1855-1936), γερμανός κοινωνιολόγος, στο έργο «κοινότητα και
κοινωνία»
5- εννοεί μία κοινότητα ριζωμένη στις παραδόσεις της και στο έδαφός της και η οποία παρουσιάζεται ως κομμάτι του ολικού συστήματος με το οποίο αλληλεπιδρά.
6 AbitaZone είναι ένα διεθνές εργαστήριο έρευνας και βιώσιμου σχεδιασμού όσων αφορά αστικές περιοχές. Τα τελευταία χρόνια διοργανώθηκαν διάφορα σεμινάρια - workshops στην Ευρώπη και την Αργεντινή με θέμα τις αστικές περιθωριοποιημένες περιοχές.


Citta sostenibile
Comunita, partecipazione, spazio pubblico

L’ approcio olistico nel come fare architettura non si deve fermare nei confini di un singolo edificio ma bisogna affrontare la tematica del costruire? in modo piu’ complesso e integro. Bisogna progettare il “tutto”, le vie che collegano gli edifici, le piazze, gli spazi colletivi. Bisogna progettare per tutti, piccoli e grandi, deboli e forti, ma sopratutto bisogna ridare identita’ ai luoghi, rafforzare le basi delle piccole comunita’, insistere sul rapporto tra uomo e costruito, tra uomo e non costruito, tra uomo e uomo. Solo attraverso una tale metodologia, potremo parlare di verre citta’ sostenibili.
La citta come una grande casa
e la casa come una piccola citta
Leon Battista Alberti

La citta come grande casa da Alberti o comunita si puo tradure come un ecosistema urbano, il quale riproduce i rapporti sociali, i modi di produzione della societa ed e l'immagine di un mondo² a misura dell'uomo.
Oppure seguendo un altro ragionamento sviluppato da Adriano Olivetti², nel suo libro la citta dell’uomo, la casa e la cellula elementare e la somma di queste cellule formanno il vicinato, il quartiere,il borgo, la citta, la metropoli.
Oggi per descrivere la grande casa di Alberti o la cellula elementare di Olivetti bisogna ricorrere al termine di citta sostenibile. E bene chiarire, per non correre il rischio di un’afermazione verificabile attraverso prescrizioni solamente ecologico-quantitative, che sia importante che l’ approcio ecologico dei problemi si sostanzi in una fisicita che produca bellezza, leggibilita, significato e identita.
La citta sostenibile rappresenta il quadro di riferimento, lo sfondo nel quale si collocano i processi della quotidianita, ma anche il terreno fertile nel quale le esperienze di vicinato trovano ispirazione nella tematica dello sviluppo sostenibile. E anche importante che questo sviluppo sia autodiretto, partecipato dalla popolazione locale e fondato sull’utilizzo e la promozione delle risorse locali,che siano esse naturali o umane, materiali o immateriali, come ci viene sugerito nella definizione del paesaggio dalla Convenzione Europea del paesaggio.³
Questo contributo ruota attorno a tre concetti chiave che caratterizzano la citta sostenibile e sono, partecipazione, comunita e spazio pubblico o spazi collettivi. Sebbene i primi due concetti apparentemente ben distinti, comunita e partecipazione rappresentano un unicum indissolubile, sono le due facce di una stessa medaglia.
Per quanto concerne la partecipazione, non bisogna intenderla come negli anni ’60 e ’70 come una “pratica alternativa” alle pratiche ordinarie di pianificazione urbana, ma si sta affermando come strumento ordinario con cui oggi si fa pianificazione.
Per cui la partecipazione e uno dei caratteri distintivi della comunita, e pertanto lo strumento, il mezzo con cui una comunita pianifica e prefigura il proprio futuro.
il concetto di Comunita a cui facciamo riferimento;non e piu quella forma di organizzazione, secondo l’interpretazione di Tonnies?, ma rappresenta, al contrario, un modo nuovo a cui auspichiamo si possa riarticolare la societa contemporanea, secondo, una consapevolezza delle potenzialita delle comunita’ glocali?. la comunita urbana e oggi sempre piu identificata con il “locale”, come identita’ di luogo .
La capacita di questi luoghi identitari genera negli abitanti sentimenti di appartenenza dove la comunita urbana trova la sua esistenza come caratteristica elementare della citta sostenibile.
E li che prende forma lo spazio pubblico o lo spazio collettivo, il quale rappresenta il luogo delle relazioni e del riconoscimento attraverso una pratica che e innanzitutto basata su vari tipi del linguaggio della comunicazione,la quale e connessa alla presenza dell’altro, del vicino. Lo spazio collettivo e la scenografia in cui l’identita del singolo cittadino si trasforma in identita collettiva e quindi in communita urbana.
A tale proposito verranno illustrati alcune esperienze portate avanti dal laboratorio – workshop AbitaZone6 nella citta di Buenos Aires.

1- in questa circostanza il termine costruire si riferisce al significato espresso molto bene nel saggio “costruire abitare pensare” di Martin Heidegger.
2- Adriano Olivetti, imprenditore e intelletuale, uomo politico e urbanistica.
3- European landscape Convention , Florance 2000
4- Ferdinand Tonnies (1855-1936), sociologo tedesco, nell’opera “comunita e societa“
5- indica una comunita’ radicata nelle proprie tradizione e nel proprio territorio che si sente
parte di un sistema globale e con cui interaggisce
6- AbitaZone e’ un Laboratorio internazionale di ricerca e progettazione sostenibile sulle aree urbane. Ιn questi anni ha condotto diversi seminari - workshops in europa ed argentina sulle aree urbane marginali.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ










Συνεργάτες



ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ
, αρχιτέκτων μηχανικός

ΞΕΝΙΑ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗ,αρχιτέκτων μηχανικός

ΑΝΝΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, αρχιτέκτων μηχανικός

ΛΑΖΑΡΟΣ ΣΟΦΙΑΝΙΔΗΣ, μηχανολόγος μηχανικός

ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, πολιτικός μηχανικός

Επικοινωνία

Δεχόμαστε τις προτάσεις και υποδείξεις σας, αλλά και απαντάμε αφιλοκερδώς σε ερωτήσεις που σχετίζονται με το αντικείμενο μας, αλλά και με τις κοινωνικές μας παρεμβάσεις.

Μην διστάσετε να έρθετε σε επαφή μαζί μας, όσο μακριά και αν βρίσκεστε!

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ:

Τ.Θ. 425, Τ.Κ. 17402, ΑΛΙΜΟΣ, Ν. ΑΤΤΙΚΗΣ. 

ΤΗΛ: 210 34 55 939
Email: kostas.tsipiras8@gmail.com
Blog: http://tsipiraskostas.blogspot.gr/


captcha
Ανανέωση

powered by fox contact

Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

Κώστας Στεφ. Τσίπηρας

tsipiras

Ο Κώστας Στεφ. Τσίπηρας ασχολείται επαγγελματικά τα τελευταία 32  χρόνια με τη βιοκλιματική αρχιτεκτονική και την οικολογική δόμηση, έχοντας μελετήσει και κατασκευάσει περισσότερα από 250 οικολογικά κτίρια στην Ελλάδα και την Ευρώπη.

Είναι απόφοιτος της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, της École du Bâtiment (Παρίσι), με D.E.A. στο Πανεπιστήμιο Παρίσι IV- Σορβόνη και διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Γκρενόμπλ.

Είναι συγγραφέας 17  βιβλίων για την ορεινή Ελλάδα, για την οικολογία και για τη λαϊκή παράδοση, μεταξύ αυτών τα:
•    ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΣΠΙΤΙ (εκδόσεις Α.Α. Λιβάνη - Νέα Σύνορα, 8η έκδοση).
•    Στα ελληνικά βουνά-πεζοπορικές διαδρομές, (εκδ. Λιβάνη, 14η έκδοση)
•    Ο Ήχος του Καραγκιόζη, (εκδ. Λιβάνη, 7η έκδοση)
•    Dans les montagnes de Grece, editions OLIZANE, Geneve.
•    Στην μνήμη του Αλέκου Παναγούλη, ( εκδ. Καστανιώτη)
•    ΟΡΕΙΝΗ ΕΛΛΑΔΑ-φωτογραφικό λεύκωμα, (εκδ. Κέδρος),
•    Για τα δικαιώματα των Ζώων, (εκδ. Λιβάνη).

bio1Έχει κατασκευάσει το πρόγραμμα λογισμικού για ηλεκτρονικούς υπολογιστές, βιοκλιματικού αρχιτεκτονικού σχεδιασμού "Βιο-κλιμάτικα" που διαθέτει η εταιρεία Π-Systems.

Έχει πάρει μέρος σε μεγάλους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς (Ολυμπιακό Χωριό, Μουσείο Ακρόπολης, κλπ.), συνεργαζόμενος με μεγάλα και διεθνή αρχιτεκτονικά γραφεία, έργα του δε έχουν βραβευτεί και έχουν δημοσιευθεί στον ελληνικό και ευρωπαϊκό τεχνικό περιοδικό τύπο. Ιδρυτής του Συλλόγου "Ολιστικής Αρχιτεκτονικής και Οικολογικής Δόμησης" και δημιουργός του Γραφείου "Κώστας  Στεφ. Τσίπηρας & Συνεργάτες - Μηχανικοί Βιοκλιματικής Αρχιτεκτονικής",  διευθυντής σύνταξης του περιοδικού ΟΙΚΟΔΟΜΕΙΝ, έχει διδάξει σε δεκάδες σεμινάρια και ημερίδες που έχουν διοργανωθεί σε πολλές περιοχές της χώρας μας και στην Ευρώπη.

Υπήρξε τέλος, διευθυντής σύνταξης του περιοδικού Φύση και Οικολογία, μέλος του δ.σ. Αριστοτελικού Ομίλου Αθηνών, συνιδρυτής της παγκόσμιας οικολογικής οργάνωσης Mountain Wilderness,  πρόεδρος του ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΚΙΩΝ, μέλος του δ.σ. και συνιδρυτής ορειβατικών συλλόγων, με αποστολές στα Ιμαλάια, και σε άλλα βουνά του πλανήτη μας.


Περισσότερα Άρθρα...


Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 100

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 94

Warning: Illegal string offset 'active' in /home/tsipiras/public_html/templates/jsn_epic_free/html/pagination.php on line 100

Σελίδα 2 από 3

Τα νέα μας

Σύλλογος Ολιστικής Αρχιτεκτονικής
www.s-ol-ar.gr

solar

Δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία μας και με την συμμετοχή 100 μηχανικών όλων των ειδικοτήτων και από όλη την Ελλάδα, καθώς και πολλών ενεργών πολιτών και ιδιοκτητών οικολογικών κτιρίων με σκοπό να μεταδώσει την γνώση μας, ελεύθερα και όχι με σκοπό το κέρδος, σε όλη την ελληνική κοινωνία. Περισσότερα...

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Σ.ΟΛ.ΑΡ. 6/11/2013
Περισσότερα...

27-28-4-2013
ΗΜΕΡΙΔΑ ΟΛΙΣΤΙΚΗΣ
ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ



ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ...

Περισσότερα...


ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:

Δεχόμαστε τις προτάσεις και υποδείξεις σας, αλλά και απαντάμε αφιλοκερδώς σε ερωτήσεις που σχετίζονται με το αντικείμενο μας, αλλά και με τις κοινωνικές μας παρεμβάσεις.

Μην διστάσετε να έρθετε σε επαφή μαζί μας, όσο μακριά και αν βρίσκεστε! Περισσότερα

Free business joomla templates